Kerriodoxa (ปาล์มหลังขาว)

ที่หายไปช่วงสัปดาห์ที่แล้วไม่ได้อัพเดท blog เลยก็เพราะว่าผมไปเที่ยวภูเก็ตทั้งสัปดาห์เลยครับ😀
และเป็นที่แน่นอนว่าผมจะไม่แตะ laptop เว้นแต่จะเอารูปจากกล้องลง Harddisk

จริงๆมีเรื่องเล่าเยอะ แต่ขอเริ่มที่ปาล์มหลังขาวก่อนละกัน เพราะเห็นว่าเป็นสิ่งน่าภูมิใจของเมืองไทย เพราะมีต้นกำเนิดอยู่ที่ภูเก็ตครับ

ที่มา: ปาล์มหลังขาว โดย ภูมิปัญญาอันดามัน

ปาล์มหลังขาวพบได้ในป่าเขาพระแทว และอีกหลายพื้นที่บนเกาะภูเก็ตที่มีภูมิประเทศคล้ายคลึงกันบนเทือกเขากมลา พบที่ป่าต้นน้ำน้ำตกกะทู้จำนวนมาก ปาล์มหลังขาวเป็นพันธุ์ปาล์มที่หายากชนิดหนึ่ง มีชื่อเรียกอีกว่า “ปาล์มเจ้าเมืองถลาง” หรือ “ปาล์มภูเก็ต” เป็นปาล์มพันธุ์ใหม่ของโลกที่พบครั้งแรกในป่าเขาพระแทว
ประวัติ
เมื่อ 70 ปีมาแล้ว Dr. A.F.G KERR นายแพทย์และนักพฤกษศาสตร์ชาวไอริช ผู้บุกเบิกงานศึกษาพรรณไม้ของไทย ได้เดินทางเข้ามาสำรวจพรรณไม้ในป่าเทือกเขาพระแทว ขณะดำรงตำแหน่งเจ้ากรมตรวจพันธุ์รุกขชาติ สังกัดกรมเพาะปลูกหรือกสิกรรมเวลานั้น พร้อมเก็บตัวอย่างพันธุ์ปาล์มชนิดหนึ่งที่พบบริเวณริมลำธาร แต่ยังไม่สามารถจำแนกชื่อและสกุลได้ เนื่องจากไม่ปรากฏดอกให้เห็น จึงนำไปเก็บไว้ที่หอพรรณไม้ สวนพฤกษศาสตร์ KEW กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2520 ศ.ดร.เต็ม สมิตินันทน์ผู้เชี่ยวชาญพฤกษศาสตร์ป่าไม้และนายจรัล บุญแนบ หัวหน้าศูนย์พฤกษศาสตร์เขาช่อง จังหวัดตรัง ได้เชิญ Dr. John Dransfield นักพฤกษศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญพันธุ์ไม้วงศ์ปาล์มให้เข้ามาตรวจและเก็บตัวอย่างที่สมบูรณ์ของปาล์มพันธุ์นี้ไปศึกษาให้กระจ่างอีกครั้งเพื่อกำหนดชื่อ สกุล ปรากฏว่าเป็นปาล์มสกุลใหม่ของโลก(new genus) และเพื่อเป็นเกียรติแก่ Dr.A.F.G KERR ผู้ค้นพบ จึงตั้งชื่อสกุลปาล์มพันธุ์ใหม่นี้ว่า Kerriodoxa ซึ่งมีพันธุ์ไม้ชนิดเดียวในสกุล ได้แก่ Kerriodoxa elegans, Dransfields เรียกชื่อสามัญว่าปาล์มหลังขาว ทังหลังขาว หรือปาล์มเจ้าเมืองถลาง
ปาล์มหลังขาวจัดเป็นพันธุ์ไม้เฉพาะถิ่น(endemic species)ที่มีในประเทศไทย ซึ่งแพร่พันธุ์ตามธรรมชาติในป่าดงดิบชื้น โดยเฉพาะบริเวณริมลำธารที่มีแสงรำไรและลมไม่แรงนัก
ปัจจุบันปาล์มหลังขาวเป็นพันธุ์ไม้หายากและใกล้สูญพันธุ์เนื่องจากระบบนิเวศของป่าดิบชื้นเปลี่ยนไป ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการแพร่พันธุ์ตามธรรมชาติ ถึงขณะนี้มีผู้สำรวจพบปาล์มหลังขาวที่อุทยานแห่งชาติเขาสก จ.สุราษฎร์ธานี อีกแห่งหนึ่ง

ลักษณะภายนอก
ใบคล้ายใบตาล ลำต้นสูงเต็มที่เท่าที่ค้นพบได้ในป่าธรรมชาติประมาณ 5-7 เมตร ก้านใบสีดำ ใบแบบรูปพัด ขอบใบเป็นแฉก หลังใบสีขาวขุ่น สามารถขูดออกเป็นขุยได้ จะออกดอกเป็นยวงสีนวลระหว่างเดือนธันวาคม เดือนกุมภาพันธุ์จึงปรากฏผล ผลอ่อนมีลักษณะกลมเกลี้ยง เปลือกสีเหลืองคล้ายลางสาด ผลสุกสีเหลืองแก่และจะร่วงลงสู่พื้นดินเกิดเป็นต้นใหม่ต่อไป
การกระจายพันธุ์
ปาล์มหลังขาวแพร่พันธุ์ตามธรรมชาติในป่าดงดิบ ชอบพื้นที่ชื้นริมลำธารที่มีร่มเงาและลมไม่แรงจนเกินไป หากอยู่ในสภาพที่แสงแดดจัด ใบที่มีสีเขียวจะจางลง ทำให้ใบหักเสียรูปทรง ขาดความงดงามเท่าที่ควร

การขยายพันธุ์
เริ่มจากนำผลที่ร่วงลงสู่พื้นดินมากะเทาะเปลือกออกให้เหลือแต่เมล็ด นำเมล็ดที่สมบูรณ์ไปเพาะในภาชนะที่หาได้ รดน้ำให้ชุ่มจนสังเกตเห็นรากงอก จึงนำลงถุงเพาะชำกล้าไม้ กระบอกไม้ไผ่หรือวัสดุอื่นๆ จนกระทั่งโตเป็นต้นกล้า เพื่อนำไปปลูกในกระถางหรือพื้นดินต่อไป
ช่วงหลังความนิยมในการจัดสวนโดยใช ้”ต้นปาล์ม” มีให้เห็นเป็นจำนวนมากขึ้น ทั้งตามบ้านเรือน สถานที่ราชการ และตามถนนในกรุงเทพ การจัดสวนปาล์มนับย้อนไปจนถึงยุคปาปิโลน ยุคอียิปต์โบราณ ชนเผ่าอาหรับใช้สร้าง OASIS กลางทะเลทรายที่ร้อนระอุ การจัดสวนปาล์มสมัยใหม่ น่าจะได้รับแบบแผนจาก California ซึ่งนำสายพันธุ์ปาล์มจากทั่วโลกมาใช้ พืชตระกูลปาล์มมีสายพันธุ์ต่างๆ หลายร้อย จนอาจเป็นพันชนิด ในประเทศของเราก็น่าจะมีหลายสิบพันธุ์ ตั้งแต่ มะพร้าว หมาก ปรง เป้ง จั๋ง ตาล หมากป่า หมากเขียว ปาล์มหลังขาว เต่าล้านฯลฯ บางชนิดก็อยู่ในป่าร้อนชื้น บางชนิดก็อยู่ในป่าโคก ป่าหินที่แห้งแล้ง โดยรูปทรงของปาล์มมีลำต้นตั้งตรงสูง ใบเป็นก้าน ปลีกใบเป็นแฉก เป็นระเบียบ มีลูกเป็นพวงระย้า การจัดสวนปาล์มสวนใหญ่ จึงถูกจัดวางเป็นเส้นสายเรขาคณิต เป็นแนว เป็นระเบียบ แนวเส้นตรง วงกลม และมักจะเลือกขนาดลำต้น ความสูงเท่าๆ กัน จัดวางเรียงในกลุ่มเดียวกัน ต้นปาล์มให้ความรู้สึกแห้งแล้ง การจัดสวนปาล์ม ก็ควรทำลายความกระด้าง โดยการเลือกพันธุ์ที่ให้อารมณ์ชุ่มชื่น จัดวางที่ไม้เป็นรูปทรงเรขา และเอาไม้อื่นๆ มาล้อมเพื่อเพิ่มสีสันให้ดูอบอุ่น ลดความกระด้างลงมา สวนปาล์มมีลักษณะเด่นที่ไม่เปลี่ยนแปลงเร็วนักเหมาะสำหรับพื้นที่บ้างจุด เช่น มุมอาคาร สวนบนระเบียน และดาดฟ้าตึก

รูปด้านล่างนี้ผมถ่ายเองที่ภูเก็ต เมื่อวันที่ 17 ก.พ. 2550 ที่ผ่านมา ปัจจุบันปาล์มหลังขาวหายากมากเพราะใกล้จะสูญพันธุ์แล้วครับ

kerriodoxa.JPG

เอาไว้ผมจะเขียนเรื่องเกี่ยวกับต้นไม้อีกแน่นอน รออ่านกันได้เลยครับ

3 Comments

  1. ปาล์ม นี้คุ้นๆ นะครับ ผมไม่รู้หนะครับ แยกไม่ออก
    2520 งั้นก็ 30 มาแล้วสิครับ

  2. สวัสดีครับคุณหมีน้อย
    ลักษณะเด่นของปาล์มหลังขาวคือ “หลังใบสีขาวขุ่น สามารถขูดออกเป็นขุยได้” ครับ ที่เรียกว่าแตกต่างจากปาล์มที่อื่นๆ

  3. เจอเว็บชูพงศ์อีกแล้วอ่ะ เราหารูปปาล์มหลังขาวพอดี


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s